Vieiros

A bordo do catamarán de investigación Oceana Ranger, a organización de conservación mariña Oceana levou a cabo unha campaña de estudo e caracterización dos fondos mariños de Galicia, Asturias, Cantabria e Euskadi analizando o seu estado e recollendo material gráfico sobre as especies e hábitats máis vulnerables.

A campaña enmárcase dentro do acordo de colaboración que Oceana vén desenvolvendo durante tres anos coa Fundación Biodiversidade nun esforzo por documentar e propor espazos mariños de especial interese ou vulnerabilidade para que sexan protexidos. Ana Leiva, Directora da Fundación Biodiversidade, destacou a importancia de aumentar o número de espazos mariños protexidos, e do impacto positivo que esta medida pode ter na preservación dos recursos e a biodiversidade mariña.

Durante esta campaña, percorréronse máis de 3.000 millas mariñas e realizáronse inmersións nunha trintena de lugares. Coa axuda dun robot submarino e un equipo de mergulladores observáronse fondos ata os 350 metros de profundidade, onde se atoparon bosques de corais amarelos, campos de esponxas, comunidades de estrelas plumosas ou crinoideos, estacións de limpeza para peixes lúa, corais brancos de augas frías, quenllas e quimeras de augas profundas, etc.

O material recompilado, que consta de preto de 200 horas de filmación submarina e máis de 5.000 fotografías, está sendo analizado para elaborar un informe que Oceana presentará ao público xunto con Fundación Biodiversidade en 2009. Devandito informe servirá de base para a creación de novas áreas mariñas protexidas nestes mares europeos.

Segundo os acordos asinados pola Unión Europea e todos os seus estados membros, antes de 2010, todos os países ribeiregos do Atlántico Nordeste deben presentar unha lista de espazos protexidos para a súa inclusión nunha rede de zonas de conservación. Así mesmo, e segundo o convenio de Biodiversidade de Nacións Unidas, para 2012, polo menos o 10% da superficie mariña do planeta debe estar baixo algunha figura de protección.

Ata a actualidade, o Cantábrico e as costas galegas teñen moi poucas zonas mariñas protexidas. O parque Nacional das Illas Atlánticas e a Reserva dos Miñarzos en Galicia, a área Mariña Protexida do Cachucho fronte a Asturias ou o biotopo protexido de San Juan de Gaztelugatxe son, xunto a algunhas pequenas zonas litorais, os únicos lugares que están baixo esta categoría. "En total, a área protexida non chega nin ao 0.3% da superficie mariña, moi lonxe dos obxectivos marcados", comenta Xavier Pastor, Director de Oceana en Europa. Moi posiblemente, nos próximos anos, o banco de Galicia pase a formar parte desta lista.

Nunha primeira e preliminar avaliación dos datos obtidos, Oceana chegou a algunhas conclusións, unhas preocupantes e outras esperanzadoras. "Sorprendeunos descubrir que as augas cantábricas mostran unha escaseza de peixes alarmante. Moitas especies comerciais, como o rape, a pescada, o linguado, o lagostino, etc., atópanse en grave perigo de colapso", indica Ricardo Aguilar, director da expedición a bordo do Oceana Ranger. Igualmente preocupante son as continuas manchas de hidrocarburos que se poden observar no Golfo de Biscaia por mor das verteduras ilegais de augas de sentinas por parte da flota mercante que navega pola zona.

Por outra banda, o estado dos fondos mostra algunhas zonas ben conservadas e de gran interese para a recuperación dos ecosistemas no futuro, entre elas destacan os baixos de Bermeo e Néboa en Galicia, o canón de Avilés en Asturias, os baixos da Maruca ou Castro Verde en Cantabria ou os arredores de cabo Matxitxaco en Euskadi.

Outros lugares de interese son todas as rías galegas, as illas Sisargas, o cabo de Peñas e baixos próximos, os arredores da ría de Oriñón ou o canón de Aquitania.

Os datos deste estudo presentáronse no contexto do Congreso Mundial da Natureza, que desde o domingo celébrase en Barcelona, organizado pola Unión Internacional para a Conservación da Natureza (UICN). E ademais do Cantábrico moitos outros ecosistemas veranse seriamente afectados nos próximos anos.